,, Prażuchy Dominiki''
Prażonki - (pieczonki, duszonki) potrawa pochodząca z okolic Zawiercia i Myszkowa.
W Porębie w woj. śląskim co roku organizowany jest "Światowy Festiwal Prażonek".
Prażonki sporządzane są z ziemniaków krojonych w plastry lub kostkę i duszonych w kotle ze smalcem, cebulą, kiełbasą, boczkiem, ew. burakami i marchwią, przykrywane liściem kapusty lub ew. papierem śniadaniowym, które to następnie dociska się ściśle i szczelnie pokrywką dokręcaną na śrubę. Doprawiane odpowiednio solą i pieprzem. Podawane zwykle z kefirem i mizerią. Inne nazwy to pieczonki, duszonki, duszaki, prażynki, duszone, maścipula, dymfoki, prażuchy. Rodzaj zwany dymfokami składa się z ziemniaków, kiełbasy, boczku i białej kapusty z dodatkiem pieprzu i soli. Klasycznie przygotowywane na ognisku w żeliwnym kociołku (z dokręcaną pokrywką) produkowanym w Porębie (tylko w Porębie produkuje się jeszcze tradycyjne kociołki żeliwne), Myszkowie i Zawierciu.
Istnieją też kociołki aluminiowe. Dobrze smakują również zrobione na patelni lub w garnku w warunkach kuchennych.
1 duża główka kapusty
10 kg ziemniaków
3 kg marchewki
4 duże cebule
2kg dobrej kiełbasy
2kg dziczyzny lub wołowego
1kg boczku
sól, pieprz
Garnek do duszonki musi być odpowiedniej wielkości i obowiązkowo z przykrywką, na spód dajemy skórę z boczku i wykładamy dno kapustą, mięso i kiełbasę kroimy w kostkę i wysmażamy na patelni, następnie warstwami układamy ziemniaki, marchewkę, cebulę, kiełbasę i mięso i kolejny raz ziemniaki, marchewkę itd. _warstwy solimy i pieprzymy. Garnek z zwartością wsadzamy do ogniska i przez 1,5h dusimy pod przykryciem.
Prosta i bardzo szybka potrawa dla zmęczonych trudem polowania myśliwych. Smacznego !
,,Przekąska Prezesa -suszone mięso''
Pemikan (pimîhkân, pemmicane -tłuszcz )- suszone mięso. Nazwą tą określa się zakonserwowane poprzez proces suszenia w promieniach słońca chude mięso upolowanych zwierząt (głównie bizonów,jeleni,łosi) pokrojone w cienkie paski lub plastry, a następnie rozdrobnione, wymieszane z bizonim łojem i kwaśnymi jagodami, a na koniec uformowane w wałki lub bochenki.Taka metoda przygotowywania mięsa stosowana była powszechnie przez Indian północnoamerykańskich żyjących w rejonie Wielkich Jezior i Wielkich Równin. Tak zakonserwowane mięso mogło być przechowywane przez długi czas, nawet kilka miesięcy. Było też wygodne w użyciu w trakcie wielodniowych wypraw łowieckich lub wojennych poza obozowisko. Metoda ta umożliwiała także bardziej racjonalne korzystanie z mięsa upolowanych zwierząt. Indianie jeszcze przed erą podbojów Ameryki przez Europejczyków, przed erą broni palnej potrafili upolować w krótkim czasie większą liczbę zwierząt, np. bizonów, których mięso bez znajomości technologii konserwowania w ciągu niewielu dni w większości by się popsuło i zmarnowało.
2kg dziczyzny lub wołowego rumsztyka lub udźca
4 łyżki cebuli w proszku, 1 i 1/3 łyżeczki czarnego pieprzu, 1 i 1/3 łyżeczki czosnku granulowanego, 2 szczypty soli
1 łyżeczka włoskiej mieszanki ziołowej, 1 szklanka sosu Worcestershire,1 szklanka sosu sojowego,1 łyżeczka ostrego sosu chili
Usunąć z mięsa wszelki tłuszcz i pokroić je w paski nie grubsze niż 0,5 cm. W dużej misce wymieszać cebulę w proszku z papryką, czosnkiem granulowanym, solą i przyprawą włoską. Wymieszać z sosem Worcestershire, sojowym i ostrym z chili. Włożyć mięso do zamykanego naczynia i zalać marynatą. Przykryć i przechowywać w lodówce przez 24 godziny. Ruszt w piekarniku umieścić na najwyższym poziomie. Na dnie piekarnika rozłożyć folię aluminiową, aby zabezpieczyć przed kapiącymi sosami. Nagrzać piekarnik do 65°C.Przez górne części pasków mięsa poprzewlekać długie wykałaczki (np. do szaszłyków) i porozwieszać paski mięsa na wykałaczkach na ruszcie. Piec w nagrzanym piekarniku przez 4 godziny lub do momentu, aż mięso będzie wystarczająco suche.
,, Smalczyk Elżbiety''
Jest wytapiany najczęściej ze słoniny wieprzowej. Przeznaczony do bezpośredniego spożycia często wzbogacany jest o odrobinę soli, kawałki rozdrobnionej kiełbasy i cebuli lub skwarki, czasami też inne, mniej konwencjonalne dodatki jak np. kawałki drobno pokrojonego jabłka. W 2001 roku stwierdzono, że tłuszcze nasycone (w maśle, smalcu, śmietanie, wieprzowinie, kiełbasie, drobiu, itp.) nie szkodzą osobom z predyspozycjami do raka piersi po menopauzie
35% nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych w smalcu to kwas stearynowy, który obniża poziom cholesterolu. Dla porównania, oliwa z oliwek zawiera ok. 2% kwasu stearynowego.
2kg słoniny
Sól do smaku :)
,,Mateusza Piwniczka : Nalewka z aronii''
Składniki:
- 2kg aronii
- 2kg cukru
- 30dkg liści z wiśni
- 3 litry wody
- 1 opakowanie kwasku cytrynowego
- 1 litr spirytusu

Całość zagotować i trzymać na ogniu jeszcze przez 30 minut.
Przesypać do słoja , całość szczelnie zamknąć i odstawić na 24 godziny.
Przecedzić , dodać 1 torebeczke kwasku cytrynowego i 1 litr spirytusu.
Rozlać do butelek i szczelnie zamknąć na 1 miesiąć.
Spożywać max 1 kieliszek dziennie :))
,,Chlebek Agnieszki''
Składniki:
- 600 g zakwasu żytniego
- 1350 g mąki pszennej
- 75 ml mleka skondensowanego niesłodzonego
- 650 ml wody
- 100 g płatków owsianych
- 100 g mąki pszennej razowej
- 4 łyżeczki soli
Dodatkowo:
- 1 jajko
- 2 łyżki śmietany
- Ziarna słonecznika , siemienia lnianego lub czarnuszki do posypania
Sposób wykonania
Do zakwasu dodać całą mąkę , płatki owsiane , sól oraz letnią wodę i skondensowane mleko. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać do uzyskania odpowiedniej konsystencji. Pozostawić do wyrośnięcia na około godziny. Następnie uformować 3 okrągłe lub podłużne bochenki i pozostawić w koszach chlebowych do zwiększenia objętości. Nagrzać piekarnik do 210 stopni . Wyrośnięty chleb przełożyć na gorącą blachę lub kamień i posmarować zmieszanym jajkiem ze śmietaną posypując wierzch mieszanką ulubionych ziaren . Tak przygotowany chleb wstawić do nagrzanego piekarnika. Piec około 1 godziny. Upieczony chleb postukany od spodu wydaje głuchy dźwięk. Przechowywać zawinięty w lnianą ściereczkę.
Chleb ten można również upiec w posmarowanych masłem keksówkach.
Niezwykle smaczny chleb na żytnim zakwasie - często gości na naszym stole. Wypiekany w tradycyjny sposób na rozgrzanym kamieniu lub na liściach kapusty. Idealnie sprężysty , z lekko dziurkowanym , regularnym miąższem i z delikatną , niegrubą , chrupiącą skórką . Płatki owsiane nadają mu orzechowego posmaku , dlatego idealnie pasuje do słodkiej marmolady i aromatycznego sera. Idealny przepis na wykorzystanie zakwasu żytniego z którego powstaje chleb o zachwycającym smaku . Gorąco polecam.
,,Fasolka Jadzi''
Składniki:
- 500 g fasoli typu Jaś-średni
- 300 g kiełbasy
- 300 g boczku
- 1 słoiczek przecieru pomidorowego ( 200 g )
- 2 średnie cebule
- 2 ząbki czosnku
- 3 średnie liście laurowe
- 4 kulki ziela angielskiego
- płaska łyżeczka majeranku
- sól i pieprz do smaku

Fasolę wypłukać, zalać wodą i odstawić najlepiej na całą noc przed gotowaniem.
Następnego dnia gotować do miękkości z dodatkiem soli. Jeśli w międzyczasie woda
odparuje, dolewamy ją do takiego poziomu by było jej kilka centymetrów ponad fasolę.
Mniej więcej w połowie gotowania dodajemy liść laurowy i ziele angielskie.
W czasie kiedy gotuje się fasola na patelni podsmażamy na oleju posiekaną w kostkę
cebulę i czosnek oraz kiełbasę pokrojoną w półplasterki i boczek pokrojony w kostkę.
Kiedy fasola będzie miękka ( ale nie rozgotowana ) dodajemy rozmieszany w małej ilości
wody przecier pomidorowy, kiełbasę z boczkiem, cebulę z czosnkiem, sól, pieprz i gotujemy
kilka minut.
Na patelni roztapiamy trochę masła, dodajemy 3 płaskie łyżki mąki, smażymy około 40-50
sekund energicznie mieszając. Zasmażkę wystudzany, rozprowadzamy wodą i dodajemy do fasolki, gotujemy jeszcze chwilkę, w razie potrzeby doprawiamy do smaku solą, dajemy
majeranek.
Jeśli fasola jest za gęsta dodajemy przegotowanej wody.
Fasolka jest najsmaczniejsza jeśli po ugotowaniu chwilę postoi aby przeszła smakami
wszystkich składników.
Najlepsza jest na drugi dzień po podgrzaniu.
SMACZNEGO !
,,Mateusza Piwniczka : Śliwowica Dębicko-Zawadzka''
10kg śliw zasypać 3,5kg cukru.8 kg śliw wypestkować a 2kg pozostawić z pestkami.
Sok zlewać po zmarszczeniu się śliw (1,5-2 miesięcy).Należy postępować ostrożnie aby nie dopuścić do wypłynięcia miąższu ze śliwek i zmętnienia soku.
Rozcieńczyć ze spirytusem w stosunku : 1l spirytus - 3 litry soku , lub według uznania :)
,,Bigos Urszulki''
Składniki:
- dobra kiszona kapusta (najlepiej samodzielnie ukiszona)
- kilka rodzajów mięsa
- kiełbasa dobrej jakości
- wędzony boczku
Dobry bigos to taki, gdy wkładki mięsnej jest drugie tyle co kapusty
- cebula
- suszone grzyby
- kilka wędzonych śliwek
Przyprawy:
- ziarna ziela angielskiego
- pieprz
- czerwone wino
- liść laurowy
- kminek
- sól (opcjonalnie)
Kapustę kiszoną pokroić, gdy bardzo kwaśna wypłukać lub zagotować a następnie odlać wodę i przełożyć do garnka. Dodać ziele angielskie, liście laurowe, kminek i gotować pod przykryciem.
Grzyby namoczyć i zagotować. Po ugotowaniu można pokroić.
Mięsa pokroić w kostkę natrzeć według upodobać ziołami i przyprawami ( ja dodaję zioła prowansalskie, oregano, bazylię) . Odstawić na ok. godzinę. Następnie każdy rodzaj mięsa osobno podsmażyć i dusić w sosie własnym.
Kiełbasę, boczek pokroić w kostkę i podsmażyć.
Śliwki opłukać, pokroić.
Cebulę pokroić w kostkę i podsmażyć na smalcu.
Do gotującej się kapusty dodawać przesmażoną cebulę, grzyby wraz z wywarem, mięsa, kiełbasę oraz boczek, i dusić dalej. Włożyć śliwki, wlać wino, przecier pomidorowy (domowej roboty) pieprz i dusić jeszcze co najmniej godzinę, często mieszając. Ewentualnie dosolić.
Ważne jest, by po ugotowaniu wszystkie składniki bigosu tworzyły harmonijną kompozycję smaków i aromatów.
Bigos jest tym smaczniejszy, im dłużej stoi i im częściej jest odgrzewany.
,,Specjały łowczego : Nalewka z aronii I''
- 1 kg owoców aronii
- 1 litr wódki
- 0,75 kg cukru
- laska wanilii
- 5 goździków
Umyte owoce aronii przekładamy do dużego słoja razem z przeciętą na pół wanilią i goździkami. Zasypujemy to cukrem i odstawiamy na słoneczny parapet na tydzień (codziennie potrząsając słojem ). Potem wlewamy wódkę i odstawimy na parapet na kolejny tydzień. Następnie przecedzamy i przelewamy wszystko do butelek. Nalewka powinna być
odstawiona do ciemnego i chłodnego pomieszczenia na około miesiąc.
,,Specjały łowczego : Nalewka z aronii II''
- 1 kg owoców aronii
- 1,5 litra wody
- 700 g cukru
- 2 łyżeczki kwasku cytrynowego
- 0,5 l spirytusu
Umyte owoce aronii wrzucamy do dużego garnka, zalewamy wodą i stawiamy na gaz. Gotujemy 30 minut mieszając co chwilę. Uwaga : sok zabrudza garnek ! Po tym czasie aronię
przecedzamy przez sito, dodajemy cukier i kwasek cytrynowy i gotujemy 20 minut.
Odstawiamy do ostygnięcia. Do zimnego wlewamy spirytus i mieszamy. Gotową nalewkę
Wlewamy do butelek, zakręcamy a po dwóch tygodniach możemy delektować się jej smakiem.
Przepisy sprawdzone. To prawdziwe specjały dla zdrowia, smaku i ducha.
,,Hendzlówka : Zupa gulaszowa''
Składniki:
- 1 kg wołowiny lub wieprzowiny
- 1 kg ziemniaków (ja daję 1/2kg)
- 2 papryki czerwone
- 1 papryczka chili
- 2 cebule
- 2 marchewki (w całości do wywaru)
- 20 dkg pieczarek
- 1 sos pomidorowo-paprykowy firmy Amino
- 1 liść laurowy
- ziele angielskie
Sposób przygotowania:
Pokrojone w kostkę mięso podsmażyć na rumiano na smalcu lub na oleju (jak kto woli). Przerzucić do garnka, zalać wodą, wrzucić liść laurowy i ziele angielskie. Gotować do miękkości. Następnie dodać pokrojone w kostkę ziemniaki i lekko podgotowane niesolone pieczarki. Gdy ziemniaki będą miękkie podsmażamy cebulę wraz z pokrojoną papryką w kostkę. Dodajemy do zupy. Na koniec dodajemy sól, pieprz, wegetę i paprykę ostrą w proszku. Następnie rozrabiamy sos Amino z dodatkiem jednej łyżki mąki w pół szklanki wody, dodajemy do zupy i zagotowujemy.
SMACZNEGO